De theorietoets voor Vakmanschap CO maak je via een door InstallQ geaccrediteerde exameninstelling. Je legt de toets af als onderdeel van de initiële CO-certificering, samen met een praktijkexamen, of als onderdeel van de hercertificering na vijf jaar. Zonder een geldig Bewijs van Vakmanschap CO mag je als monteur geen gasverbrandingsinstallaties zelfstandig in bedrijf stellen. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de theorietoets: van de inhoud en voorbereiding tot wat er gebeurt als je zakt.
Waar bestaat de theorietoets Vakmanschap CO uit?
De theorietoets Vakmanschap CO is een schriftelijk of digitaal examen dat jouw kennis toetst van wet- en regelgeving, veiligheidsrisico’s en technische normen rondom koolmonoxide bij gasverbrandingsinstallaties. De toets maakt deel uit van het officiële examenprogramma van Vakmanschap CO en wordt afgenomen door een door InstallQ geaccrediteerde exameninstelling.
De vragen gaan over de wettelijke kaders die gelden voor monteurs die werken aan cv-ketels, geisers, gashaarden en gaskachels. Denk aan de grenswaarden voor CO in de omgevingslucht en rookgassen, de eisen aan opstellingsruimten en ventilatie, en de verplichte metingen die je als inbedrijfsteller moet uitvoeren. Concreet worden onder andere de volgende onderwerpen getoetst:
- CO-grenswaarden: maximaal 5 ppm omgevingslucht voor inbedrijfstelling, en rookgaswaarden per toesteltype (type A, B en C)
- Beoordeling van rookgasafvoerkanalen, ventilatie en verbrandingsluchttoevoer
- Veiligheidsbeoordeling inzake CO-gevaarlijke situaties
- Gebruikersvoorlichting na inbedrijfstelling
De theorietoets is niet los te zien van het praktijkexamen. Beide onderdelen samen leiden tot het Bewijs van Vakmanschap CO, dat vijf jaar geldig is en persoonsgebonden wordt opgeslagen in de Vakpaspoort Techniek-app.
Hoe lang duurt de theorietoets en waar kan ik hem afleggen?
De theorietoets Vakmanschap CO wordt afgenomen bij een door InstallQ geaccrediteerde exameninstelling. De exacte duur van de toets verschilt per exameninstelling, maar reken op een toets van beperkte omvang die aansluit op een voorbereidingstraining van acht studiecontacturen. De toets is daarmee goed te combineren met een werkdag.
Je kunt de theorietoets afleggen op meerdere locaties in Nederland. IW Nederland biedt de theorievoorbereidingstraining inclusief examen aan vanuit meerdere regio’s, waaronder Noord-Holland, Zuid-Holland, Noord/Oost/Flevoland, de Achterhoek-Rivierenland, Zuid en Midden, en Zuid-Oost. Zo hoef je niet ver te reizen en kun je de training dicht bij je werkgebied volgen.
Bij de hercertificering na vijf jaar geldt een vergelijkbare opzet: een praktijkgerichte opfristraining gevolgd door een theorie-examen. Een nieuw praktijkexamen is bij verlenging niet vereist, wat de tijdsinvestering beperkt houdt.
Welke leerstof moet ik kennen voor de CO-theorietoets?
Voor de CO-theorietoets moet je de wettelijke en technische eisen kennen die gelden voor het werken aan gasverbrandingsinstallaties. De leerstof is gebaseerd op de competentie-eisen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), artikel 6.45, in combinatie met de Omgevingsregeling (OR), artikel 3.47 en de bijbehorende beoordelingsrichtlijnen van InstallQ.
De belangrijkste kennisgebieden zijn:
- De grenswaarden voor CO in omgevingslucht (max. 20 ppm aanwezig, onder 5 ppm vereist voor inbedrijfstelling) en in rookgassen per toesteltype
- De eisen aan meetapparatuur: CO-, O?- en rookgastemperatuurmeters moeten voldoen aan NEN-EN 50379 deel 2
- De taken en verantwoordelijkheden van de Vakbekwaam Persoon (VP) versus de Voldoende Onderricht Persoon (VOP)
- De wettelijke verplichtingen rondom bedrijfscertificering en het CO-VRIJ beeldmerk
Naast de technische inhoud wordt ook getoetst of je weet wanneer je een installatie niet in bedrijf mag stellen, hoe je een CO-gevaarlijke situatie herkent en wat je verplicht bent te melden. Dit zijn geen abstracte regels: in de praktijk gaat het om situaties die je als gasmonteur dagelijks tegenkomt bij onderhoud en installatie van cv-ketels en andere gastoestellen.
Hoe kan ik me het beste voorbereiden op de theorietoets?
De beste voorbereiding op de CO-theorietoets is een erkende theorievoorbereidingstraining gevolgd door het examen op dezelfde dag. Deze eendaagse training behandelt alle relevante leerstof in een praktijkgerichte setting en sluit direct aan op wat er in de toets gevraagd wordt. Zo hoef je niet zelf uit te zoeken welke stof relevant is.
Een goede voorbereiding bestaat uit drie stappen. Eerst volg je de theorietraining, waarbij een ervaren docent de wet- en regelgeving, grenswaarden en meetverplichtingen uitlegt aan de hand van praktijkvoorbeelden. Vervolgens oefen je met de leerstof tijdens de examentraining vakmanschap CO installeren zelf, zodat je de stof niet alleen begrijpt maar ook kunt toepassen. Tot slot leg je dezelfde dag het examen af, terwijl de stof nog vers in je geheugen zit.
Een bijkomend voordeel: door de opfristraining inclusief examen te volgen voor de hercertificering van je CO-certificaat, is het niet nodig om de e-learning van Vakmanschap Techniek apart te maken, tenzij je niet de IW-opfristraining volgt. Dat scheelt tijd en administratie. Na afloop ontvang je een presentielijst, evaluatieformulier en certificaat, waarmee je mogelijk in aanmerking komt voor de OSR-subsidie van Wij Techniek.
Wat gebeurt er als ik zak voor de theorietoets CO?
Als je zakt voor de theorietoets Vakmanschap CO, mag je de toets opnieuw afleggen. Je behoudt eventueel al behaalde resultaten op andere onderdelen, afhankelijk van de regels van de exameninstelling. Het is verstandig om bij een herexamen opnieuw een voorbereidingstraining te overwegen, zodat je gericht werkt aan de onderdelen waar je de vorige keer op vastliep.
Praktisch gezien betekent een onvoldoende dat je nog geen geldig Bewijs van Vakmanschap CO hebt. Zolang dat bewijs ontbreekt, mag je geen gasverbrandingsinstallaties zelfstandig in bedrijf stellen. Je kunt in die periode wel ondersteunende werkzaamheden uitvoeren als Voldoende Onderricht Persoon, maar dan altijd onder toezicht van een collega met een geldig Vakmanschap CO-certificaat op niveau 2 of 3.
Voor bedrijfseigenaren is dit een belangrijk aandachtspunt: als monteurs niet tijdig slagen, kan dat gevolgen hebben voor de bedrijfscertificering. Alle inbedrijfstellers binnen een bedrijf moeten over een geldig persoonscertificaat beschikken voordat het bedrijf een bedrijfscertificaat kan behalen of behouden. De wettelijke verplichting geldt voor werkzaamheden aan gasverbrandingsinstallaties in het algemeen; het bedrijf kiest welk erkend schema van toepassing is. De drie erkende schema’s zijn BRL 6000-25 (InstallQ), BRL K25000 (Kiwa) en NHK 2021 (uitsluitend gashaarden/gaskachels).
Hoe lang is mijn CO-certificering geldig na het behalen van de toets?
Het Bewijs van Vakmanschap CO is vijf jaar geldig na de datum van afgifte. Dit geldt zowel voor het certificaat op niveau 2 (monteur) als op niveau 3 (eerste monteur). De geldigheid en vervaldatum zijn op elk moment te raadplegen via de Vakpaspoort Techniek-app.
Voor verlenging moet je je aanmelden vanaf zes maanden vóór de vervaldatum van je huidige bewijs. De verlenging bestaat uit een praktijkgerichte opfristraining gevolgd door een theorie-examen. Een nieuw praktijkexamen CO erkenning monteur is bij verlenging niet vereist, wat de procedure aanzienlijk eenvoudiger maakt dan de initiële certificering.
Wacht niet te lang met aanmelden voor de hercertificering. Als je bewijs verloopt zonder dat je een nieuw certificaat hebt behaald, mag je tijdelijk niet meer zelfstandig inbedrijfstellen. Gemeenten kunnen sinds 1 april 2023 handhavend optreden tegen niet-gecertificeerde installateurs en bedrijven, en ook opdrachtgevers die bewust opdracht verlenen aan een niet-gecertificeerd bedrijf zijn in overtreding.
Hoe IW Nederland helpt bij de voorbereiding op het CO-examen
IW Nederland biedt erkende trainingen aan die je direct voorbereiden op zowel de theorietoets als het praktijkexamen voor Vakmanschap CO. Of je nu voor het eerst je CO-certificering wilt behalen of je bestaande bewijs wilt verlengen, IW heeft een passend traject. De trainingen worden gegeven door ervaren praktijkdocenten in goed uitgeruste trainingscentra verspreid over heel Nederland.
- Eendaagse theorievoorbereidingstraining inclusief examen (8 studiecontacturen)
- Driedaagse praktijktraining ter voorbereiding op het praktijkexamen CO Installeren
- Hercertificeringstraining inclusief theorie-examen voor monteurs met een verlopen of bijna verlopen bewijs
- Mogelijkheid tot OSR-subsidie via Wij Techniek, afhankelijk van je bedrijfssituatie
IW Nederland is houder van het NRTO-keurmerk en werkt uitsluitend met door InstallQ geaccrediteerde examens. Na afloop ontvang je alle benodigde documenten voor subsidieaanvraag. Wil je weten welke training het beste bij jouw situatie past? Neem contact op met IW Nederland via info@iwnl.nl of 079-329 12 90, of bekijk het trainingsaanbod voor CO erkenning direct op iw.nl.