IW Actueel

Algemeen

Regionaal

Is CO-certificering verplicht voor zzp’ers?

Ja, CO-certificering is verplicht voor zzp’ers. Als zelfstandige die werkzaamheden uitvoert aan gasgestookte toestellen zoals cv-ketels, geisers, gashaarden of gaskachels, ben je wettelijk verplicht te beschikken over een geldig Bewijs van Vakmanschap CO. Deze verplichting geldt ongeacht je rechtsvorm: zzp’er of werknemer in loondienst maakt voor de wet geen verschil. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over CO-certificering voor zelfstandigen.

Wat gebeurt er als een zzp’er zonder geldig CO-certificaat werkt?

Een zzp’er die zonder geldig CO-certificaat werkt aan gasgestookte toestellen, handelt in strijd met de wet en riskeert directe gevolgen voor zijn bedrijfsvoering. Zonder geldig Bewijs van Vakmanschap CO mag je wettelijk geen cv-ketels, geisers, gashaarden of gaskachels in bedrijf stellen, onderhouden of repareren. Opdrachtgevers en woningcorporaties kunnen je opdrachten weigeren of intrekken.

De gevolgen zijn concreet en ernstig. Als een gecertificeerde instelling of toezichthouder constateert dat je zonder geldig certificaat hebt gewerkt, kan dit leiden tot schorsing of intrekking van een eventueel bedrijfscertificaat.

Praktisch gezien betekent een verlopen certificaat ook dat opdrachtgevers je niet meer kunnen inzetten. Veel installatiebedrijven en woningcorporaties controleren actief via het CO-VRIJregister.nl of een monteur gecertificeerd is. Staat je naam of bedrijf daar niet in, dan krijg je simpelweg geen werk.

Welke werkzaamheden vallen onder de CO-certificeringsplicht?

De CO-certificeringsplicht geldt voor alle werkzaamheden aan gasverbrandingstoestellen in woningen waarbij koolmonoxide kan vrijkomen. Concreet gaat het om het installeren, onderhouden, repareren en in bedrijf stellen van cv-ketels, combiketels, geisers, gashaarden en gaskachels. Wie deze toestellen aanraakt als vakbekwaam persoon, heeft een geldig Bewijs van Vakmanschap CO nodig.

Binnen het CO-stelsel wordt onderscheid gemaakt tussen twee functieniveaus:

Vakbekwaam Persoon (VP): mag zelfstandig in bedrijf stellen, groot onderhoud uitvoeren en een installatie buiten bedrijf nemen. Vereist een geldig Bewijs van Vakmanschap CO (niveau 2 of niveau 3).
Voldoende Onderricht Persoon (VOP): mag specifieke taken uitvoeren, maar uitsluitend onder toezicht van een VP. Een nieuwe instromer mag maximaal drie jaar als VOP werken voordat hij zelf een Bewijs van Vakmanschap CO moet bezitten.

Als zzp’er werk je per definitie zelfstandig, zonder directe supervisie van een gecertificeerde collega. Dat betekent dat je altijd als Vakbekwaam Persoon wordt aangemerkt en dus altijd een geldig certificaat nodig hebt. De VOP-route is voor zelfstandigen in de praktijk geen optie.

Verschilt de certificeringsplicht voor zzp’ers en werknemers in loondienst?

Nee, de certificeringsplicht voor het Bewijs van Vakmanschap CO is voor zzp’ers en werknemers in loondienst inhoudelijk identiek. Het certificaat is persoonsgebonden en geldt voor elke monteur die zelfstandig werkt aan gasgestookte toestellen, ongeacht of hij in dienst is bij een installatiebedrijf of als zelfstandige opereert.

Waar het voor zzp’ers wel anders ligt, is de bedrijfscertificering. Naast het persoonsgebonden Bewijs van Vakmanschap CO bestaat er ook een bedrijfscertificaat op basis van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), artikel 6.45, in combinatie met de Omgevingsregeling (OR), artikel 3.47. De wettelijke verplichting geldt voor werkzaamheden aan gasverbrandingsinstallaties in het algemeen; het bedrijf kiest welk erkend schema van toepassing is. De drie erkende schema’s zijn BRL 6000-25 (InstallQ), BRL K25000 (Kiwa) en NHK 2021 (uitsluitend gashaarden/gaskachels). Geen van de drie is de enige wettelijk toegestane route.

Een werknemer in loondienst valt automatisch onder het bedrijfscertificaat van zijn werkgever. Een zzp’er moet dit zelf regelen. Dat maakt de administratieve verantwoordelijkheid voor zelfstandigen groter, maar de inhoudelijke vakbekwaamheidseisen zijn gelijk.

Hoe lang is een CO-certificaat geldig en wanneer moet je hercertificeren?

Het Bewijs van Vakmanschap CO is vijf jaar geldig. Na vijf jaar vervalt het certificaat en moet je hercertificeren om opnieuw bevoegd te zijn werkzaamheden uit te voeren aan gasgestookte toestellen. Het certificaat wordt automatisch opgeslagen in de persoonlijke app Vakpaspoort Techniek, waar je de vervaldatum kunt controleren.

Het is belangrijk om op tijd te beginnen met de voorbereiding op hercertificering. Wacht je te lang, dan loop je het risico dat je certificaat verloopt terwijl je nog bezig bent met de procedure. In die tussenperiode mag je wettelijk geen zelfstandige werkzaamheden uitvoeren aan gasverbrandingstoestellen. Voor een zzp’er betekent dat directe omzetderving.

Plan hercertificering daarom ruim voor de vervaldatum. Aanmelden kan en wordt aanbevolen vanaf 6 maanden vóór de vervaldatum van het huidige Bewijs van Vakmanschap CO.

Hoe verlengt een zzp’er het CO-certificaat praktisch gezien?

Het verlengen van het CO-certificaat, ook wel hercertificering Vakmanschap CO genoemd, verloopt via een vastgesteld traject dat bestaat uit een praktijkgerichte opfristraining gevolgd door een theorietoets. Er is bij verlenging geen praktijkexamen vereist. Dit is een wezenlijk verschil met de initiële certificeringsroute.

De hercertificeringsroute ziet er in de praktijk als volgt uit:

Stap 1 – Theorievoorbereiding en theorietoets: Je bereidt je voor op de officiële theorietoets via vakmanschapco.nl. Opleidingsinstituten zoals IW Nederland bieden hiervoor een gerichte theorievoorbereiding inclusief examen aan, waarbij de toets op de laatste dag wordt afgenomen.
Stap 2 – Opfristraining: Door de IW-opfristraining inclusief examen te volgen, is de verplichte e-learning van Vakmanschap Techniek niet meer nodig. Pas na het slagen voor de theorietoets ontvang je een nieuw Bewijs van Vakmanschap CO.

Voor zzp’ers die werkzaam zijn aan cv-ketels en combitoestellen is het profiel Installeren (Werktuigkundige Installaties) het meest relevant. De praktijktraining CO module installeren ter voorbereiding op dit examen duurt drie dagen en omvat onder andere het signaleren van CO-gevaarlijke situaties, het aanleggen van rookgasafvoerleidingen en het uitvoeren van verplichte CO-metingen praktisch meten. Na afronding van het traject en het behalen van het examen wordt het nieuwe certificaat automatisch bijgewerkt in de Vakpaspoort Techniek-app.

Wie controleert of een zzp’er een geldig CO-certificaat heeft?

Het register van gecertificeerde bedrijven en monteurs wordt beheerd door de Toelatingsorganisatie Kwaliteitsborging Bouw (TloKB) en is openbaar raadpleegbaar via CO-VRIJregister.nl. Opdrachtgevers, woningcorporaties en installatiebedrijven kunnen hier direct controleren of een zzp’er beschikt over een geldig certificaat.

In de praktijk zijn het dus vooral opdrachtgevers die controleren. Woningcorporaties en grotere installatiebedrijven hanteren dit register als standaard verificatiemiddel voordat ze een zelfstandige inschakelen. Staat een zzp’er niet in het register, dan wordt hij simpelweg niet ingezet.

Daarnaast voeren certificerende instellingen zoals Kiwa jaarlijks vervolgonderzoeken uit bij gecertificeerde bedrijven. Bij kritieke afwijkingen, zoals het inzetten van een niet of onvoldoende gekwalificeerd persoon, kan een bedrijfscertificaat worden geschorst of ingetrokken. Let op: na uitgifte van een nieuw certificaat kan het tot vijf werkdagen duren voordat een bedrijf of monteur zichtbaar is in het register. In die tussenperiode mogen nog geen werkzaamheden worden uitgevoerd.

Hoe IW Nederland helpt bij hercertificering Vakmanschap CO

IW Nederland biedt praktijkgerichte trainingen die zzp’ers en monteurs in loondienst direct voorbereiden op het behalen of verlengen van het Bewijs van Vakmanschap CO. De trainingen zijn specifiek ontwikkeld voor ervaren professionals die hun certificaat willen verlengen of voor het eerst willen behalen, zonder onnodige omwegen.

Theorievoorbereiding inclusief officiële toets: De theorietoets via vakmanschapco.nl wordt afgenomen op de laatste dag van de voorbereiding, zodat je in één traject klaar bent.
Driedaagse praktijktraining CO Installeren: Gericht op cv-ketels, rookgasafvoer, CO-metingen en inbedrijfstelling, uitgevoerd in volledig ingerichte praktijkwerkplaatsen.
Persoonlijke begeleiding: IW begeleidt deelnemers gedurende het hele traject, van inschrijving tot certificaat in de Vakpaspoort Techniek-app. Bekijk ook de examentraining CO module service en onderhoud voor monteurs die zich willen specialiseren in onderhoudswerkzaamheden.

Wil je als zzp’er of professional je CO-certificaat verlengen en zeker zijn dat je voldoet aan alle wettelijke eisen? Bekijk het trainingsaanbod Installatietechniek van IW Nederland en schrijf je in voor de eerstvolgende beschikbare datum.