Zonder een geldig CO-certificaat mag je als monteur geen gastoestellen in bedrijf stellen. Dat geldt voor cv-ketels, geisers, gashaarden, gaskachels en alle bijbehorende rookgasafvoersystemen in woningen en utiliteitsgebouwen. De wet maakt hier geen uitzonderingen: het inbedrijfstellen zonder geldig Bewijs van Vakmanschap CO is een overtreding met directe juridische en financiële gevolgen. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over wat er precies verboden is, voor wie de regels gelden en hoe je je certificering op tijd verlengt.
Welke werkzaamheden zijn wettelijk verboden zonder geldig CO-certificaat?
Zonder geldig Bewijs van Vakmanschap CO mag je als monteur geen gastoestellen in bedrijf stellen. Het inbedrijfstellen na onderhoud, reparatie, vervanging of nieuwplaatsing is de kernhandeling waarvoor het persoonscertificaat verplicht is. Dit geldt ook voor werkzaamheden aan rookgasafvoer- en luchttoevoervoorzieningen, inclusief collectieve leidingventsystemen (CLV-systemen).
Onderhoud en reparatie mogen in principe worden uitgevoerd door een Voldoende Onderricht Persoon onder toezicht van een vakbekwame eerste monteur met Vakmanschap CO. Maar zodra het toestel na die werkzaamheden opgestart moet worden, is een monteur met een geldig certificaat onmisbaar. Het inbedrijfstellen mag niet worden gedelegeerd of onder supervisie van een ander worden uitgevoerd: de inbedrijfsteller zelf moet het geldige bewijs op zak hebben.
De verplichting geldt voor alle inbedrijfstellingen in woningen, woongebouwen, kantoorpanden en utiliteitsgebouwen. Kortom: als jij de knop omdraait en het toestel opstart, moet jouw certificaat geldig zijn.
Welke gastoestellen vallen specifiek onder de CO-certificaatplicht?
De CO-certificaatplicht geldt voor alle gebouwgebonden gasverbrandingstoestellen voor ruimteverwarming of warmtapwaterbereiding. Concreet gaat het om cv-ketels, geisers, gasboilers, gashaarden, gaskachels en moederhaarden, inclusief de bijbehorende rookgasafvoer- en verbrandingsluchttoevoervoorzieningen.
Er zijn twee categorieën die niet onder de Gasketelwet vallen:
- Hout- en pelletkachels: hiervoor bestaat een vrijwillige certificering (BRL 6000-22), maar geen wettelijke verplichting.
- Installaties die worden gekeurd in het kader van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) (SCIOS-certificering): deze vallen buiten het CO-stelsel.
Belangrijk om te weten: monteurs met een SCIOS-diploma zijn niet automatisch vrijgesteld. Zij moeten alsnog een geldig Bewijs van Vakmanschap CO behalen om gastoestellen in woningen en utiliteitsgebouwen in bedrijf te mogen stellen.
Wat zijn de gevolgen als je zonder geldig certificaat toch aan gastoestellen werkt?
Werken aan gasverbrandingsinstallaties zonder geldig CO-certificaat is een directe overtreding van de wet. Gemeenten zijn bevoegd om handhavend op te treden en kunnen een last onder bestuursdwang of een last onder dwangsom opleggen. De hoogte van de boete wordt bepaald door de handhavende instantie.
Wat veel monteurs niet weten: de verbodsbepaling geldt niet alleen voor het installatiebedrijf, maar ook voor de opdrachtgever die bewust een niet-gecertificeerd bedrijf inschakelt. Beide partijen zijn in dat geval in overtreding. Meldingen kunnen bovendien komen van andere installateurs die constateren dat een collega zonder certificaat werkt.
Op bedrijfsniveau zijn de gevolgen nog ingrijpender. Bij een kritieke afwijking, zoals het inbedrijfstellen van een CO-onveilige installatie praktisch meten of het inzetten van een monteur zonder geldig persoonscertificaat, kan het bedrijfscertificaat worden geschorst. Wordt de situatie niet binnen drie maanden hersteld, dan wordt het certificaat ingetrokken. Voor een installatiebedrijf betekent dat een volledige werkstop op alle gasinstallaties.
Geldt de certificaatplicht ook voor ZZP’ers en kleine installatiebedrijven?
Ja, de CO-certificaatplicht geldt onverkort voor ZZP’ers en kleine installatiebedrijven. Elke monteur die gastoestellen in bedrijf stelt, moet beschikken over een geldig persoonscertificaat, ongeacht de omvang van het bedrijf of de rechtsvorm. Daarnaast moet het bedrijf zelf gecertificeerd zijn via een erkend certificeringsschema.
Er zijn drie erkende schema’s voor bedrijfscertificering. Voor ZZP’ers en kleinere bedrijven is de BRL K25000 van Kiwa een praktische keuze: het schema is beknopter en audits worden grotendeels op afstand uitgevoerd, wat flexibiliteit biedt en minder tijd kost. Grotere bedrijven of bedrijven met een bestaand BRL 6000-AB certificaat kiezen doorgaans voor de BRL 6000-25 van InstallQ. De NHK 2021 van de Stichting Nederlandse Haarden en Kachelbranche is uitsluitend van toepassing op gashaarden en gaskachels installeren.
Gecertificeerde bedrijven zijn verplicht het CO-VRIJ beeldmerk te voeren op de persoonslegitimatie van de installateur, zodat consumenten direct kunnen zien dat zij met een gecertificeerd vakman te maken hebben.
Hoe lang is een CO-certificaat geldig en wanneer moet je hercertificeren?
Het Bewijs van Vakmanschap CO is vijf jaar geldig. De exacte vervaldatum is te raadplegen via de Vakpaspoort Techniek-app. Aanmelden voor verlenging van je CO-hercertificering is mogelijk vanaf zes maanden vóór de vervaldatum van het huidige bewijs. Wacht je te lang, dan loop je het risico dat je certificaat verloopt voordat je de hercertificering hebt afgerond.
Een verlopen certificaat betekent dat je direct stopt met het in bedrijf stellen van gastoestellen totdat de verlenging is afgerond. Voor een werkende monteur is dat een reëel bedrijfsrisico: geplande serviceafspraken kunnen niet worden afgemaakt, en de werkgever of opdrachtgever moet op zoek naar een gecertificeerde vervanger. Tijdig aanmelden is daarom geen formaliteit, maar een praktische noodzaak.
De hercertificering bestaat uit een praktijkgerichte opfristraining en theorie-examen. Een nieuw praktijkexamen is niet vereist. De training behandelt onder meer de juiste montage en controle van rookgasafvoeren, het herkennen en voorkomen van CO-gevaarlijke situaties, correcte ventilatie van de opstellingsruimte en correct handelen bij afwijkingen.
Waar kun je je CO-certificaat snel en officieel verlengen?
De verlenging van het Bewijs van Vakmanschap CO moet worden afgerond via een door Vakmanschap Techniek erkende opleider. De hercertificering bestaat uit een eendaagse training van acht studiecontacturen, opgebouwd uit een praktijkgerichte opfristraining en een theorie-examen CO erkenning dat direct aansluitend wordt afgenomen. Er is geen e-learning thuis vereist en geen apart praktijkexamen.
De verlenging geldt voor alle profielen binnen de CO-certificering. Na het succesvol afronden wordt het vernieuwde bewijs automatisch opgeslagen in de Vakpaspoort Techniek-app.
Hoe IW Nederland helpt met hercertificering Vakmanschap CO
IW Nederland is door Vakmanschap Techniek aangewezen als erkende opleider voor de verlenging van het Bewijs van Vakmanschap CO. De hercertificeringsdag is praktisch ingericht en volledig gericht op wat je als monteur echt nodig hebt om het examen te halen en veilig te blijven werken.
- Eén dag, geen e-learning thuis: de volledige voorbereiding én het theorie-examen worden op één dag afgerond in een van de trainingslocaties van IW.
- Praktijkgerichte opfristraining: oefenen met echte casussen in een volledig uitgeruste werkplaats, inclusief examengerichte vragen service en onderhoud.
- Theorie-examen direct na de training: afgenomen op een laptop van IW, zodat je dezelfde dag weet waar je staat.
Wacht niet tot je certificaat verloopt en je niet meer aan de slag kunt. Bekijk het trainingsaanbod van IW Nederland voor de hercertificering Vakmanschap CO en meld je aan zodra je vervaldatum binnen zes maanden in zicht komt. Voor monteurs die ook het praktijkexamen CO erkenning monteur willen afleggen, biedt IW Nederland eveneens de benodigde begeleiding. Monteurs die zowel de werktuigkundige installaties als service en onderhoud willen combineren, kunnen daarnaast terecht voor het praktijkexamen CO installaties en service onderhoud.
Het Bewijs van Vakmanschap CO wordt behaald na het succesvol afronden van zowel een theorietoets als een praktijkexamen bij een door InstallQ geaccrediteerde exameninstelling. De Module Installeren is een losse examentrainingsmodule ter voorbereiding op het praktijkexamen-onderdeel Werktuigkundige Installaties (WI). Voor voorbereiding op S&O worden de trainingen Onderhoud Gastoestellen en/of Onderhoud Gastoestellen & Praktisch Meten aanbevolen.
Voor actuele informatie over fiscale of juridische zaken, raadpleeg je werkgever, brancheorganisatie of een financieel adviseur.