Erkend installateur worden als zij-instromer doe je via een combinatie van praktijkgerichte opleiding en wettelijk verplichte certificering. De kern is het behalen van een Bewijs van Vakmanschap CO, aangevuld met een erkende vakroute of MBO-kwalificatie in de installatietechniek. Dit artikel beantwoordt de meest gestelde vragen over de route, de certificaten, de opleiding en de praktische stappen die je als zij-instromer moet zetten.
Welke certificaten heb je nodig als erkend installateur?
Als erkend installateur die werkt aan gasgestookte toestellen zoals cv-ketels, geisers, gashaarden en gaskachels, heb je minimaal een Bewijs van Vakmanschap CO nodig. Dit persoonsgebonden certificaat is wettelijk verplicht op grond van de Gasketelwet (van kracht per 1 april 2023) en bewijst dat je vakbekwaam bent om gasverbrandingstoestellen in bedrijf te stellen.
Het Bewijs van Vakmanschap CO bestaat uit twee niveaus en meerdere profielen. Niveau 2 is het monteursniveau; niveau 3 is het eerste-monteurniveau. De profielen zijn:
- Werktuigkundige Installaties (WI) voor het installeren van cv-ketels en aanverwante systemen
- Service en Onderhoud (S&O) voor onderhoud en reparatie
- Combinatieprofiel (WI + S&O) voor monteurs die beide werkzaamheden uitvoeren
Elk profiel vereist het succesvol afronden van zowel een theorietoets als een praktijkexamen bij een door InstallQ geaccrediteerde exameninstelling. Na het behalen van deze examens wordt het vakmanschap geregistreerd in het Centraal Register Techniek en opgeslagen in de persoonlijke Vakpaspoort-app. Het certificaat is vijf jaar geldig. Naast dit persoonscertificaat moet het installatiebedrijf waarbij je werkt beschikken over een bedrijfscertificaat, zoals een BRL 6000-25-, BRL K25000- of NHK 2021-certificering.
Hoe werkt de BBL-opleiding voor zij-instromers in de installatiebranche?
Voor zij-instromers in de installatiebranche is de BBL-route (Beroepsbegeleidende Leerweg) een praktische en efficiënte weg naar een erkend MBO-diploma. Bij BBL werk je vier dagen per week bij een erkend leerbedrijf en volg je één dag per week les op school. Dit maakt de opleiding bijzonder geschikt voor volwassenen die al werkervaring hebben en direct productief willen zijn.
Binnen de BBL-route in de installatietechniek kun je kiezen voor kwalificaties op MBO-niveau 2, 3 of 4, afhankelijk van je ambitie en achtergrond. De combinatie van werken en leren zorgt ervoor dat je theorie direct in de praktijk toepast, wat het leerproces versnelt voor zij-instromers met relevante werkervaring.
Belangrijk voor zij-instromers is dat er geen specifieke vooropleiding vereist is voor instroom in de meeste vakroutes binnen de installatietechniek. Via een EVC-traject (Erkenning van Verworven Competenties) kan eerder opgedane werkervaring worden erkend, wat de opleidingsduur kan verkorten.
Wat is het verschil tussen BBL en BOL voor zij-instromers?
Het belangrijkste verschil tussen BBL en BOL is de verhouding tussen werken en leren. Bij BBL werk je vier dagen per week bij een leerbedrijf en leer je één dag per week op school. Bij BOL (Beroepsopleidende Leerweg) volg je vier dagen per week les en loop je stage. Voor zij-instromers is BBL vrijwel altijd de betere keuze.
De redenen daarvoor zijn praktisch van aard. Als zij-instromer heb je doorgaans al werkervaring en wil je zo snel mogelijk inzetbaar zijn. Bij BBL verdien je direct een salaris, bouw je pensioen op en werk je aan je vakbekwaamheid terwijl je leert. BOL is primair ingericht voor jongere studenten die nog geen vaste werkplek hebben en meer begeleiding nodig hebben in een schoolse omgeving.
Voor zij-instromers die al werkzaam zijn bij een installatiebedrijf en hun positie willen formaliseren met een erkend diploma, is BBL de meest logische en efficiënte route. Wie nog geen werkgever heeft gevonden, kan via een Switch & Work-traject eerst een passende werkplek zoeken voordat de opleiding start.
Hoe vind je een leerbedrijf als zij-instromer installateur?
Als zij-instromer gaat het vinden van een leerbedrijf in de installatiebranche het snelst via je eigen netwerk of via een erkend opleidingsinstituut dat contacten heeft met aangesloten installatiebedrijven. Leerbedrijven moeten erkend zijn door Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB) om BBL-studenten te mogen begeleiden.
Praktische stappen om een leerbedrijf te vinden zijn onder meer het benaderen van lokale installatiebedrijven, het raadplegen van het SBB-register van erkende leerbedrijven en het gebruikmaken van de begeleiding die opleidingsinstituten bieden aan nieuwe instromers. IW Nederland werkt samen met meer dan 2.000 aangesloten bedrijven door heel Nederland, wat zij-instromers een breed netwerk biedt om een geschikte werkplek te vinden.
Een goede voorbereiding vergroot je kansen aanzienlijk. Een schaduwdag bij een installatiebedrijf geeft je een realistisch beeld van het werk en laat de werkgever zien hoe je functioneert in de praktijk. Dit verlaagt de drempel voor beide partijen om een leerovereenkomst aan te gaan.
Hoelang duurt het om erkend installateur te worden als zij-instromer?
De totale doorlooptijd om erkend installateur te worden als zij-instromer hangt af van de gekozen route, maar reken globaal op één tot drie jaar voor een volledig MBO-diploma via de BBL-route. Het behalen van het Bewijs van Vakmanschap CO alleen gaat aanzienlijk sneller en kan binnen enkele weken worden gerealiseerd.
Voor zij-instromers die al werkzaam zijn in de installatiebranche en specifiek het Bewijs van Vakmanschap CO willen behalen, bestaat de route uit twee stappen: eerst de theorievoorbereiding met aansluitend de theorietoets, daarna de praktijkgerichte opfristraining gevolgd door een praktijkexamen. De driedaagse praktijkvoorbereiding voor het profiel Werktuigkundige Installaties beslaat 24 studiebelastingsuren.
Wie via een EVC-traject eerder opgedane werkervaring laat erkennen, kan de BBL-opleiding in sommige gevallen verkorten. De exacte duur is afhankelijk van het niveau waarop je instroomt, de hoeveelheid relevante werkervaring en het tempo waarin je de leerdoelen behaalt.
Welke subsidies of vergoedingen zijn beschikbaar voor zij-instromers?
Voor zij-instromers in de installatietechniek zijn er meerdere financieringsmogelijkheden beschikbaar. Via Wij Techniek, het ontwikkelingsfonds voor de installatiebranche, kunnen werkgevers en zij-instromers aanspraak maken op de OSR (Ontwikkelingsstimulering), een subsidieregeling van Wij Techniek voor erkende trainingen en vakroutes.
Neem contact op met IW Nederland voor actuele informatie over tarieven en subsidies.
Naast subsidies vergoedt de werkgever bij een BBL-traject doorgaans het salaris van de zij-instromer, waardoor de financiële drempel voor de zij-instromer zelf beperkt blijft. Opleidingsinstituten zoals IW Nederland kunnen adviseren over welke vergoedingen en subsidies beschikbaar zijn voor specifieke trainingen en vakroutes.
Hoe IW Nederland zij-instromers begeleidt naar erkend vakmanschap
IW Nederland biedt zij-instromers een complete route naar erkend vakmanschap in de installatietechniek, van eerste oriëntatie tot en met gecertificeerd vakman. Als door Vakmanschap Techniek aangewezen opleider en examenpartner dekt IW de volledige certificeringsroute voor het Bewijs van Vakmanschap CO. Concreet biedt IW het volgende:
- Theorievoorbereiding met inbegrepen theorietoets via hercertificering vakmanschap CO
- Driedaagse praktijkvoorbereiding per profiel (examentraining module installeren werktuigkundige installatie)
- Vakroute Basisvaardigheden Installatietechniek Woning Sanitair voor zij-instromers zonder vooropleiding, afgesloten met een NLQF-niveau 2-certificaat
- Persoonlijke begeleiding via het Switch & Work-programma voor zij-instromers die nog een leerbedrijf zoeken
IW heeft trainingslocaties verspreid over heel Nederland, zodat je altijd een locatie in de buurt kunt vinden. Alle trainingen zijn praktijkgericht en sluiten direct aan op de wettelijke eisen uit de Gasketelwet. Wil je weten welke route het beste bij jouw situatie past? Bekijk het trainingsaanbod voor CO hercertificering op iw.nl en neem contact op voor persoonlijk advies over jouw stap naar erkend installateur.