Ja, een cv-monteur heeft een CO-certificaat nodig om zelfstandig onderhoud te mogen uitvoeren aan cv-ketels en andere gastoestellen. Zonder dit certificaat mag een monteur wettelijk gezien geen werkzaamheden uitvoeren die verband houden met CO-veiligheid. Dit geldt voor zowel individuele monteurs als voor het installatiebedrijf waarvoor zij werken. In dit artikel lees je wat de wet precies vereist, wat het certificaat inhoudt en hoe je het behaalt.
Wat zijn de wettelijke eisen voor cv-ketel onderhoud?
Sinds de invoering van het verplichte CO-certificeringsstelsel zijn installatiebedrijven wettelijk verplicht gecertificeerd te zijn om werkzaamheden aan gastoestellen uit te voeren. De grondslag hiervoor ligt in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en de Omgevingsregeling. Zonder een geldig bedrijfscertificaat mag een installatiebedrijf geen onderhoud, installatie of vervanging van cv-ketels en andere gasverbrandingstoestellen uitvoeren.
De certificering is gebaseerd op drie erkende schema’s: BRL 6000-25, BRL K25000 en NHK 2021. BRL 6000-25 is een schema van InstallQ; de BRL K25000 is het schema van Kiwa. NHK 2021 is uitsluitend voor gashaarden/gaskachels. Dit zijn afzonderlijke certificeringsschema’s, en het bedrijf kiest welk schema van toepassing is.
Een belangrijk onderdeel van de wettelijke verplichtingen is de meldingsplicht bij gevaarlijke CO-concentraties. Op grond van artikel 6.46 van het Bbl en artikel 5.52 van de Omgevingsregeling zijn gecertificeerde installatiebedrijven verplicht melding te doen bij de gemeente wanneer zij een koolmonoxideconcentratie meten van meer dan 20 ppm in een ruimte waar zich personen kunnen bevinden. Bij acuut gevaar moet altijd het alarmnummer worden gebeld.
Wat houdt een CO-certificaat precies in?
Een CO-certificaat is een officieel bewijs dat een installatiebedrijf en zijn medewerkers voldoen aan de eisen voor veilig werken met gasverbrandingstoestellen, met specifieke aandacht voor het voorkomen van koolmonoxidevergiftiging. Het certificaat wordt afgegeven door een erkende certificerende instelling, zoals Kiwa, en heeft een maximale geldigheidsduur van drie jaar.
Het certificaat is niet overdraagbaar en wordt toegewezen aan één rechtspersoon, dus aan het bedrijf zelf. Dit betekent dat een monteur die van werkgever wisselt, niet automatisch zijn certificaatstatus meeneemt naar het nieuwe bedrijf. De certificerende instelling voert jaarlijks een vervolgonderzoek uit, bestaande uit een organisatiegericht deel en een projectgericht deel.
Naast het bedrijfscertificaat moeten individuele monteurs aantoonbaar gekwalificeerd zijn. Elke deskundige die werkzaamheden uitvoert, dient te beschikken over de juiste meetinstrumenten, waaronder:
- Een verbrandingsgasanalysemeter voor CO, O2 en rookgastemperatuur conform EN 50379 deel 2
- Een persoonlijke CO-veiligheidsmeter voor de omgevingslucht
- Een gaslekzoeker en drukmeter voor lekdichtheidscontrole
- Apparatuur voor de sterkteproef van de gasleiding
Alle meetinstrumenten dienen gekalibreerd te zijn en een zichtbare kalibratiestatus te hebben. Dit is geen formaliteit: bij een controle door de certificerende instelling wordt hier actief op getoetst.
Welke werkzaamheden mag je zonder CO-certificaat niet uitvoeren?
Zonder een geldig CO-certificaat mag een monteur of installatiebedrijf geen werkzaamheden uitvoeren waarbij CO-veiligheid een rol speelt. In de praktijk betekent dit dat vrijwel alle werkzaamheden aan gasverbrandingstoestellen zijn voorbehouden aan gecertificeerde bedrijven en gekwalificeerde medewerkers.
Concreet gaat het om het installeren, vervangen en onderhouden van cv-ketels en andere gastoestellen, het uitvoeren van verbrandingsmetingen, het beoordelen van rookgasafvoersystemen en het inbedrijfstellen van een installatie. Ook het plaatsen of adviseren over CO-melders bij open toestellen of toestellen die zijn aangesloten op een CLV-systeem zonder geldige geschiktheidsverklaring valt onder de gecertificeerde werkzaamheden.
Bij vervanging van een cv-ketel geldt bovendien dat het rookgasafvoersysteem geschikt moet zijn voor een resterende levensduur van minimaal 15 jaar. In de praktijk betekent dit doorgaans dat het afvoersysteem mee vervangen wordt. Dit beoordelen en uitvoeren mag alleen een gecertificeerde monteur werktuigkundige installatie doen.
Wat zijn de gevolgen als je werkt zonder CO-certificaat?
Werken zonder CO-certificaat heeft directe juridische en zakelijke gevolgen. Een installatiebedrijf dat zonder geldig certificaat werkzaamheden uitvoert, handelt in strijd met de wet en riskeert handhaving door het bevoegd gezag. Voor individuele monteurs geldt dat zij niet ingezet mogen worden voor gecertificeerde werkzaamheden als zij niet voldoende gekwalificeerd zijn.
De gevolgen voor het bedrijfscertificaat zijn eveneens ernstig. Bij een kritieke afwijking, zoals het inbedrijfstellen van een CO-onveilige installatie of het inzetten van een onvoldoende gekwalificeerde monteur, wordt het certificaat geschorst. Als het probleem niet binnen drie maanden is hersteld, wordt het certificaat ingetrokken. Na een kritieke afwijking moet de certificaathouder bovendien in de daaropvolgende twaalf maanden een gelijk aantal extra projectcontroles uitvoeren.
Voor bedrijfseigenaren betekent een ingetrokken certificaat dat het bedrijf tijdelijk of permanent geen gasinstallaties meer mag uitvoeren. Dit raakt direct de bedrijfscontinuïteit en de omzet. De vraag is dus niet of je het certificaat nodig hebt, maar hoe snel je het regelt.
Hoe behaal je een CO-certificaat als monteur of bedrijfseigenaar?
Om als monteur in aanmerking te komen voor de CO-erkenning van het bedrijf, moet je slagen voor een theorie- en een praktijkexamen. De theorietoets CO erkenning inclusief examen is een verplichte voorwaarde voor deelname aan het praktijkexamen. Beide examens zijn gericht op het aantonen van vakbekwaamheid op het gebied van gasinstallaties en CO-veiligheid.
De praktijkexamens worden afgenomen op niveau 2 en niveau 3, met profielen voor installeren, service en onderhoud, of een combinatie van beide. Inschrijving voor de examens verloopt via vakmanschapco.nl. Als voorbereiding op het Service en Onderhoud-examen worden trainingen aanbevolen zoals Basis Onderhoud Gastoestellen, Praktisch Meten Gastoestellen en Onderhoud Gastoestellen met Praktisch Meten als gecombineerde variant.
Voor monteurs die al werkzaam zijn in de installatietechniek maar hun CO-certificaat willen verlengen of het voor het eerst willen behalen, zijn er gerichte voorbereidingstrainingen beschikbaar die aansluiten op het drukke werkschema van een praktijkprofessional.
Hoe IW Nederland helpt bij het behalen van je CO-erkenning
IW Nederland biedt praktijkgerichte trainingen en examens die specifiek zijn ontwikkeld voor monteurs en bedrijfseigenaren in de installatietechniek. Of je nu voor het eerst een CO-certificaat wilt behalen of je erkenning wilt verlengen, IW begeleidt je stap voor stap door het proces.
- Voorbereidende trainingen zoals Basis Onderhoud Gastoestellen en Praktisch Meten Gastoestellen, afgestemd op het S&O-examen
- Praktijkexamen CO erkenning monteur werktuigkundige installaties op niveau 2 en 3, afgenomen op een IW-locatie met volledig ingerichte praktijkwerkplaatsen
- Persoonlijke begeleiding voor professionals die naast hun werk willen bijscholen
IW werkt met trainingslocaties door heel Nederland en heeft ruime ervaring met het opleiden van professionals in de installatiesector. Wil je weten welke training of examen bij jouw situatie past? Bekijk het volledige aanbod op de trainingspagina van IW Nederland en schrijf je in voor de eerstvolgende mogelijkheid. Monteurs die hun certificaat willen vernieuwen kunnen terecht voor CO hercertificering en de bijbehorende hercertificering vakmanschap CO training en theorie-examen. Voor monteurs die zowel installeren als service en onderhoud uitvoeren is er ook een praktijkexamen CO erkenning installaties en service onderhoud beschikbaar.